aa9e8808

3 Redenen waarom ik voorzichtig ben met wildplukken

Mon, 18 May 2026 14:41:58 GMT

Ook als herborist

Wildplukken is populairder dan ooit. En eerlijk gezegd begrijp ik dat heel goed.

Het is bijzonder als je planten kunt herkennen tijdens een wandeling. Het is heerlijk om te ruiken aan wilde kruiden en de natuur op te snuiven. Als je weet hoe je een kruid of plant kunt gebruiken is het dan ook verleidelijk om een beetje mee naar huis te nemen. Wildplukken kan je verbinden met wat er om je heen groeit. Het helpt je met aandacht buiten te zijn.

Toch ben ik voorzichtig met wildplukken. Ook als herborist. Niet omdat ik vind dat je helemaal niets mag plukken, maar omdat ik denk dat we soms vergeten hoe kwetsbaar de natuur eigenlijk is. En dat we een verantwoordelijkheid dragen om daar respectvol mee om te gaan.

1. Natuurgebieden zijn kwetsbaar

Veel kruiden groeien op plekken waar de natuur al onder druk staat. Denk aan duinen, bermen of kleine natuurgebieden waar veel mensen wandelen. Mijn wandelreels maak ik ook in een beschermd natuurgebied. Daar geldt: kijken mag, plukken niet.

Vaak hoor je als richtlijn: “Pluk alleen een klein deel en laat genoeg staan.” Maar wat als de volgende tien wandelaars precies hetzelfde doen?

Dan blijft er uiteindelijk alsnog weinig over. Sommige planten groeien langzaam terug of zijn belangrijk voor insecten, vogels en de bodem. En juist populaire kruiden verdwijnen soms op plekken waar veel mensen komen. Daarom probeer ik terughoudend te zijn. Zeker in kwetsbare natuurgebieden.

2. Dieren kunnen niet online kruiden bestellen

Dat klinkt misschien een beetje grappig, maar ik meen het wel serieus. Veel planten zijn voedsel, schuilplek of leefomgeving voor dieren en insecten. Bloemen leveren nectar. Zaden en bessen worden gegeten door vogels. Bladeren worden gebruikt door rupsen en andere insecten.

Wij mensen hebben altijd een keuze. We kunnen kruiden kweken in de tuin, kopen bij een biologische kweker of gedroogd bestellen. Dieren hebben die keuze vaak niet. Dat besef helpt mij om de natuur niet als supermarkt te zien. Niet alles wat groeit is automatisch van ons, alleen omdat het vrij beschikbaar lijkt.

3. Niet overal vind je schone plekken om te plukken

Langs wegen, honden uitlaatplekken, landbouwgrond of vervuilde bermen pluk ik ook liever niet. Planten nemen stoffen op uit hun omgeving en maken daarbij geen onderscheid tussen voedzame en verontreinigende stoffen. Het is niet zozeer de urine waar ik me zorgen over maak, als wel de medicijnresten die daarin zitten. Bovendien weet je niet altijd wat er gespoten is of hoeveel uitstoot er op een plek neerdaalt. Daarom vind ik het belangrijk om zorgvuldig te kiezen waar je plukt voordat je kruiden gebruikt.

Af en toe een beetje wildplukken mag best

Tegelijkertijd vind ik wildplukken ook iets moois en wil ik niet de pret bederven. Een paar vlierbloesems voor siroop of champagne. Wat dennenknoppen in het voorjaar. Een klein bosje duizendblad om te leren kennen of wat brandnetel voor een pesto. Een paar blaadjes van de uitheemse rimpelroos voor een mooie roze geurende suiker of wat bottels voor jam. Dat soort kleine pluk-momenten kunnen je juist dichter bij de natuur brengen.

Maar voor mij hoeft wildplukken niet productief te worden. Volg de natuur door goed te kijken, pluk af en toe een kleine hoeveelheid. Als je een tuin of balkon het, verrijk die dan met lokale inheemse kruiden. Want veel kruiden kun je ook prima leren kennen in je eigen tuin of in een pot.

Eetbare bloemen zaaien

Mon, 13 Apr 2026 08:14:37 GMT

Voor jezelf én voor de bijen

Zaaien is een eenvoudige manier om meer kleur én biodiversiteit aan je tuin of balkon toe te voegen. En wist je dat er veel bloemen zijn die je ook kunt eten of waar je een heerlijke kruidenthee van kunt maken?

Zelf zaai ik elk jaar bloemen die niet alleen mooi zijn, maar waar je ook echt iets mee kunt doen. Mijn favorieten zijn: goudsbloem, driekleurig viooltje, Oost-Indische kers, echte kamille en korenbloem.

Eetbare bloemen zijn een eenvoudige manier om kruiden een plek te geven in je dagelijks leven. Je hoeft geen grote tuin te hebben. Een pot op je balkon, een randje langs de gevel of een hoekje in de tuin is al genoeg.

Dit zijn vijf bloemen die ik zelf elk jaar zaai. Ze zijn sterk, groeien makkelijk en je kunt er direct iets mee.

1. Goudsbloem (Calendula)

Een van de meest dankbare bloemen om te zaaien en onmisbaar voor de herborist. Goudsbloem kiemt makkelijk en blijft de hele zomer door bloeien. De bloemblaadjes kun je vers gebruiken in een salade of drogen voor thee. Ook kun je ze op olie zetten om vervolgens een fijne zalf te maken voor je huid. Voor bijen is het een fijne, open bloem waar ze makkelijk bij kunnen.

2. Driekleurig viooltje

Klein, verfijnd en verrassend krachtig. Deze bloemetjes doen het goed in potten en borders en bloeien lang door.

Je kunt ze vers gebruiken bijvoorbeeld op een taart of in een salade. Ze doen het ook heel leuk in een ijsblokje. In thee geven ze een zachte, milde smaak. Ze trekken ook kleine bestuivers aan.

3. Oostindische kers

Misschien wel de makkelijkste van allemaal. Grote zaden, snelle groei en zowel de bloemen als bladeren zijn eetbaar.

De smaak is licht pittig, een beetje zoals rucola. Oostindische kers is daarnaast een goede plant voor insecten én kan helpen om luizen weg te houden bij andere planten.

4. Echte kamille

Een fijne, zachte plant die je herkent aan de kleine witte bloemetjes met een geel hart. Zaai haar op een zonnige plek en laat haar vooral een beetje haar gang gaan. De bloemen kun je drogen voor een echte klassieke kruidenthee. Ook bijen en andere insecten komen hier graag op af.

5. Korenbloem

Een echte zomerse blikvanger met haar heldere blauwe kleur. Korenbloem groeit makkelijk en doet het goed in een losse, natuurlijke tuin. De bloemblaadjes kun je gebruiken als garnering of in een theemelange. Voor bijen is het een waardevolle nectarplant.

�� Begin gewoon

Je hoeft het niet ingewikkeld te maken. Zaai een paar soorten, kijk wat er opkomt en wat bij je past. Door het seizoen heen leer je vanzelf wanneer iets groeit, bloeit en geoogst kan worden.

En misschien merk je wel dat je anders gaat kijken naar wat er groeit in je tuin, op je balkon of gewoon onderweg.

Wil je hier dieper in duiken?

In het Kruidenjaar leer je stap voor stap welke kruiden je wanneer kunt gebruiken. Met eenvoudige, praktische toepassingen die je direct in je dagelijks leven kunt toepassen. Je volgt het ritme van de seizoenen en ontdekt hoe dichtbij kruiden eigenlijk zijn.

Daslook

Tue, 17 Mar 2026 16:10:15 GMT

Het wilde knoflookblad in de lente, maak er een daslookboter mee.

Je ziet haar de afgelopen tijd weer verschijnen: Daslook (A llium ursinum ) Misschien heb je haar lancetvormige zachtgroene blaadjes al gezien. Of geroken. Want als je een blad tussen je vingers wrijft, komt die herkenbare knoflookachtige geur direct vrij.

Als herborist kijk ik niet alleen naar hoe een plant eruitziet, maar ook naar wanneer ze verschijnt. Daslook is een van de eerste kruiden van de lente. Ze groeit op plekken waar de bodem vochtig en humusrijk is, vaak in het bos onder bomen en langs paden. Meestal in groepen, waardoor ze een frisgroen tapijt kan vormen. Ze markeert het moment waarop de lente echt op gang komt.

Let op: Daslook kan worden verward met het giftige lelietje-van-dalen. Het belangrijkste verschil: Daslook ruikt naar knoflook en lelietje-van-dalen heeft geen geur. Bij twijfel niet plukken natuurlijk.

Als herborist kijk ik ook naar hoe je planten kunt gebruiken. Daslook is perfect om de lente mee in je keuken te halen.Ze past bij dit seizoen: fris, groen en activerend. Van oudsher wordt daslook gebruikt ter ondersteuning van de spijsvertering.

Recept: daslookboter

Een van de makkelijkste manieren om daslook te gebruiken is in een kruidenboter. Lekker op een stuk vers brood.

Dit heb je nodig:

100 gram (zachte) roomboter
10–12 daslookblaadjes
snufje zout

Aan de slag!

Hak de daslookblaadjes fijn
Meng ze met de roomboter
Voeg een snufje zout toe

Daslook is maar één van de kruiden die nu groeien.

Wil ook leren kijken als een herborist naar wat er om je heen groeit?
Schrijf je in voor het kruidenjaar en ontvang elke week een nieuw kruid, een recept en een printbaar plantportret.

Laat de paardenbloem maar staan.

Tue, 10 Mar 2026 14:55:21 GMT

En maak er een eenvoudige lenteboter van.

In maart verschijnt ze weer overal.

Tussen het gras. Langs stoeptegels. In je tuin.

De paardenbloem ( Taraxacum officinale ).

Veel mensen zien haar als onkruid.
Maar juist nu is ze één van de eerste planten die het voorjaar opent.

Voor bijen. Voor de bodem. En ook voor jou.

Haar bloemen zijn een vroege nectarbron voor insecten.
Haar diepe penwortel haalt mineralen omhoog uit de bodem.
En haar lichte bitterstoffen kunnen in het vroege voorjaar ondersteunend werken voor je spijsvertering.

Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Je hoeft niets te weten over inhoudsstoffen om te beginnen. Je kunt haar gewoon proeven.

Paardenbloemboter met sinaasappel

Maak bijvoorbeeld deze paardenbloemboter. Een klein recept. Tien minuten werk. En je tuin krijgt ineens een andere betekenis. Heerlijk op geroosterd brood of op een cracker. Ook leuk op de brunchtafel met Pasen. Misschien is dit het moment om haar niet meer weg te halen, maar anders te gaan kijken.

Wat heb je nodig?

125 gram zachte roomboter
3 tot 4 paardenbloemen (gebruik alleen de gele lintbloempjes)
Geraspte schil van een halve biologische sinaasappel
Snufje zout
Eventueel een paar druppels sinaasappelsap

Aan de slag!

Pluk alleen de gele bloemblaadjes uit de bloem. Het groene hart is wat bitterder.
Meng de bloemblaadjes met de zachte boter.
Voeg sinaasappelrasp en een snufje zout toe.
Proef. En voeg eventueel een paar druppels sinaasappelsap toe.

Geniet van deze heerlijke lenteboter.

Let op: oogst alleen op schone plekken. Niet langs drukke wegen of hondenuitlaatvelden.
En pluk alleen als je 100 procent zeker bent van de juiste plant.

Lees ook het blog over thee van paardenbloemblad en paardenbloemwortel

Misschien loop je straks door je tuin of langs de stoep.

En zie je haar weer staan.

De paardenbloem.

Laat je haar staan?

Kijk je nu anders naar de paardenbloem?

En wil je meer leren over de kruiden die om je heen groeien ?

Schrijf je dan in voor mijn nieuwsbrief en ontvang het Seizoenskompas : een gids langs de acht jaarfeesten en de kruiden die daarbij passen.

Voor als je nog een stap verder wil: in Het Kruidenjaar neem ik je 52 weken lang mee langs de kruiden van het seizoen. Elke week een plant van het seizoen met uitleg en een eenvoudig recept

Kan het lokaler? Energetisch reinigen van je huis

Tue, 17 Feb 2026 09:50:33 GMT

Kruiden van Nederlandse bodem als alternatief voor witte salie

Februari is een maand van overgang. Het licht verandert. De dagen worden iets langer. En veel mensen voelen de behoefte om hun huis op te schonen. Niet alleen fysiek. Ook energetisch.

De laatste jaren is het branden van witte salie (Salvia apiana) populair geworden als manier om een ruimte te reinigen. Bundels worden aangestoken, rook wordt verspreid, ramen gaan open.

Herborista stelt hierbij de vraag: Kan het lokaler?

Over witte salie

Witte salie groeit van oorsprong in het zuidwesten van Noord-Amerika. Ze wordt al eeuwenlang gebruikt binnen inheemse tradities voor rituelen en reiniging. Dat verdient respect. Tegelijkertijd zien we dat de wereldwijde vraag naar witte salie enorm is toegenomen. Er zijn zorgen over overoogst en commerciële uitbuiting. En we mogen ons afvragen of een plant die hier niet groeit, en uit een andere culturele context komt, vanzelfsprekend ons ritueel moet worden.

Niet vanuit oordeel. Wel vanuit bewustzijn. Wat als we kijken naar wat hier groeit? Wat als reiniging ook lokaal kan?

Lokale kruiden voor een voorjaarsreiniging

Rozemarijn (Salvia rosmarinus)

Rozemarijn groeit in veel Nederlandse tuinen. Ze is wintergroen en sterk. Traditioneel werd rozemarijn gebruikt om ruimtes te zuiveren en het geheugen te ondersteunen. Haar geur is helder, opwekkend, bijna scherp. Je kunt een klein takje drogen en voorzichtig laten smeulen op een kooltje in een vuurvaste schaal. Of verse takjes kort kneuzen en in heet water leggen voor een reinigende huisnevel.

Echte salie (Salvia officinalis)

Onze eigen salie heeft een lange Europese traditie. Haar naam verwijst naar “salvare”, helen. Ze bevat onder andere etherische oliën zoals thujon. Dat maakt haar krachtig. Gebruik haar daarom met mate. Een klein bundeltje van goed gedroogde bladeren is voldoende. Je hebt niet veel nodig.

Tijm (Thymus vulgaris)

Tijm is zonnig en verwarmend. Haar geur is kruidig en opent de ademhaling. Ze bevat thymol, een stof die bekend staat om haar ondersteunende werking bij luchtwegen. Een klein bosje kan worden gedroogd en gebrand. Maar tijm leent zich ook mooi voor een stoombad voor de ruimte: heet water in een schaal, een handvol gekneusde takjes, even laten dampen.

Bijvoet (Artemisia vulgaris)

Bijvoet groeit hier uitbundig langs bermen en akkers. Ze heeft een lange Europese rituele geschiedenis. Traditioneel werd ze gebruikt bij overgangsmomenten. Haar geur is aardser, dieper. Sommigen ervaren haar als beschermend. Een mooie plant om gedroogd te roken en je ruimte energetisch te reinigen.

Jeneverbes (Juniperus communis)

Jeneverbes is een inheemse struik die groeit op open, arme zandgronden. De bessen en takjes werden in verschillende delen van Europa gebruikt om ruimtes te reinigen. De geur van jeneverbesrook is fris, harsachtig en licht kruidig. In oude boerderijen en stallen werd jeneverbesrook soms gebruikt om de lucht te zuiveren. Je kunt een paar gedroogde bessen laten smeulen op een kooltje in een vuurvaste schaal. Gebruik kleine hoeveelheden, de geur is krachtig. Jeneverbes is in Nederland een kwetsbare soort in het wild. Pluk daarom terughoudend of gebruik materiaal uit tuin of kweek.

Reiniging hoeft niet groots te zijn. Energetische reiniging wordt soms groots en ceremonieel neergezet. Dat kan, maar je kunt het ook klein en eenvoudig houden. Zet een raam open, rook wat kruiden of gebruik heet water met rozemarijn of tijm. Het kan een kort moment zijn waarin je bewust door je huis loopt en de energie verfrist.

Let op: Let op brandveiligheid als je gedroogde planten gaat roken en ventileer altijd goed. Oogst nooit op plekken waar het niet is toegestaan, je kunt ook gedroogde kruiden kopen.

Over kan het lokaler

Binnen de serie “Kan het lokaler?” onderzoekt Herborista kruidenhypes die van over de hele wereld naar Nederland waaien.

Niet om ze af te wijzen. Wel om bewust te kiezen. Nederland kent een rijke kruidentraditie. Onze tuinen en landschappen dragen planten die al eeuwenlang werden gebruikt voor reiniging, bescherming en ondersteuning.

Door lokaal te werken:

Verklein je je ecologische voetafdruk.
Verbind je je met het seizoen hier.
En leer je je eigen landschap kennen.

Dat verdiept je relatie met de plek waar je leeft. Je gaat patronen herkennen in wat er groeit en wanneer. En langzaam voel je dat je niet alleen gebruikt, maar werkelijk verbonden bent met je omgeving en wat er groeit en bloeit.

Koude handen en voeten? – Rozemarijn verwarmt van binnen én buiten

Tue, 13 Jan 2026 14:27:00 GMT

Maak je eigen rozemarijnolie

In de winter voelt het soms alsof de kou helemaal in je lichaam kruipt. Je handen blijven kil, je voeten voelen ijzig en opstarten kost meer energie. Rozemarijn (Salvia rosmarinus) biedt dan hulp. Dit kruid is verwarmend, opwekkend en bevordert de circulatie. Het houdt je ook allert en voorkomt een al te diepe winterslaap. Het is een kruid dat al eeuwenlang wordt gebruikt om de energie weer door je lichaam te laten stromen.

Een kruid dat warmte brengt

Rozemarijn groeit goed in Nederland, maar is eigenlijk een mediterrane zonaanbidder, en dat merk je aan alles: haar geur is warm, houtachtig en helder. In je keuken versterkt ze de warmte van gerechten. In de kruidengeneeskunde is ze vooral geliefd om haar vermogen om doorbloeding te stimuleren. Dat maakt haar ideaal bij koude handen en voeten of stijve spieren.

Rozemarijn bevast essentiele oliën, waaronder cineol, borneol en kamfer. Deze inhoudsstoffen helpen de doorbloeding te activeren, spieren en pezen soepel te maken en geven een opwekkend gevoel. Rozemarijnolie gebruik je daarom liever niet vlak voor het slapengaan, maar in de ochtend.

Maak je eigen rozemarijnolie

Rozemarijnolie is fijn voor koude handen en voeten. Ze stimuleert de doorbloeding en verwarmt. Verwarm de olie voor gebruik en masseer je voeten en handen met de olie. Je kunt een kruidenolie op verschillende manieren maken. Voor het gemak ga ik hier voor de snelle manier. Nog sneller is een paar druppels etherische olie aan een draagolie (bijvoorbeeld amandelolie) toevoegen.

Wat heb je nodig?

Handvol verse (of gedroogde) rozemarijntakjes
Neutrale olie (zoals olijf-, amandel- of jojobaolie)
Pan met water om au bain marie te verwarmen
Glazen potje

Aan de slag!

Haal de rozemarijnblaadjes van de takjes en doe ze in een schoon glazen hittebestendig potje.
Schenk de olie erover tot het kruid volledig onderstaat.
Verwarm de olie au bain-marie op een lage stand, je wilt dat de olie rond de 40 graden wordt.
Na een uur of anderhalf is je olie klaar voor gebruik.
Zeef de rozemarijnblaadjes eruit, geniet van de geur en gebruik direct of bewaar in een schoon flesje. Op de verwarming kun je de olie weer even opwarmen voor gebruik.

Let op: Rozemarijn is krachtig en wordt niet aangeraden tijdens zwangerschap, bij hoge bloeddruk of epilepsie. Bij twijfel: raadpleeg een arts of verloskundige.

Kruiden van eigen bodem die je tijdens de feestdagen overeind houden

Wed, 17 Dec 2025 16:27:04 GMT

Eerste hulp bij ongemakken tijdens de feestdagen

Oef! Te veel gegeten

Na een zwaar kerstmaal is venkelthee dé redder in nood. Deze lichtzoete, anijsachtige thee doet wonderen voor een opgeblazen gevoel. Venkel bevat een etherische olie die de darmwerking kalmeert en helpt tegen het gevoel dat je elk moment uit je broek knapt. Vijzel een theelepel venkelzaadjes, doe ze in een kopje en overgiet met heet water. Even laten trekken en nippen maar. Etherische olie lost beter op in alcohol, dus zelf een digestief maken door venkelzaad een paar weken in vodka te laten trekken is een feestelijk alternatief voor de thee.

Oef! Te veel gedronken

Een wijntje te veel? Mariadistelzaad en paardenbloemwortel zijn je ideale anti-katerduo. Mariadistelzaad staat bekend om zijn lever-ondersteunende kracht en helpt je lever weer op gang, wat goed van pas komt na die glaasjes te veel. Vijzel een paar zaadjes en strooi ze over je ontbijt, ze werken het beste in combinatie met een beetje vet. Te veel moeite? Koop dan capsules. Drink daarbij een kopje thee van paardenbloemwortel en je bent klaar voor de volgende ronde. Paardenbloemwortel stimuleert de aanmaak van gal en werkt als een natuurlijke ontgifter. Voel je kater langzaam wegdrijven.

Oh nee! Hoofdpijn van de stress

Zorgt het organiseren van dat gezellige kerstdiner of oud en nieuw feestje voor hoofdpijn? Kamille is je beste vriend! Dit milde, goudgele kruid brengt rust in je hoofd. Kamille staat bekend om zijn kalmerende werking op zowel lichaam als geest. Ideaal als je hoofd overuren maakt en er weinig tijd is voor ontspanning. Jezelf de tijd gunnen om een paar minuten zitten met een kopje warme thee helpt sowieso. Kamille doet net dat beetje extra om alles even los te laten. Dus ga lekker zitten, adem diep in, neem een slokje en laat die stress langzaam verdwijnen.

Help! Een opkomend griepje

Als je voor de feestdagen een griepje voelt opkomen, kan een warm drankje met vlierbessensap net dat kleine wondermiddel zijn. Vlierbessen geven je immuunsysteem de nodige boost geeft om een aanval van verkoudheid af te weren. Verwarm een glas vlierbessensap en voeg eventueel wat specerijen en een lepeltje honing als smaakmaker toe. Denk aan kaneel, gember, kruidnagel en sinaasappelschil. Zo maak jij een alcoholvrije variant op de glühwein. Een theetje zetten door gedroogde besjes even te koken in water helpt ook. Een theetje van de gedroogde vlierbloesem in gelijke delen gecombineerd met lindebloesem doet ook wonderen.

Deze tips zijn gedeeld in het HetkanWEL duurzame feestdagenspecial

Grieperig? Tijm biedt hulp

Tue, 11 Nov 2025 14:18:23 GMT

Maak je eigen tijmsiroop

Het winterseizoen is aangebroken. De dagen worden korter en kouder. Virussen en andere ziekteverwekkers proberen naar binnen te sluipen en het kan maar zo zijn dat je weerstand het moeilijk krijgt. Verkoudheden, griepjes en algehele malaise liggen op de loer. Ik grijp dan naar tijm (Thymus vulgaris). Een krachtige plant die me elk jaar opnieuw weer door deze periode heen helpt.

Krachtig keukenkruid

Je kent haar vast als keukenkruid. Naast een lekkere smaakmaker is dit dus ook een krachtig kruid om je gezondheid een boost te geven. Ik gebruik tijm bij een pijnlijke keel, een hoest of wanneer mijn adem wat vast zit. Als thee, in damp, of in een siroop. Je hebt ongetwijfeld weleens tijmsiroop gekocht. Tijmsiroop maak je makkelijk zelf. Je kunt dit kruid zowel vers als gedroogd gebruiken.

Maak je eigen tijmsiroop

Ik maak mijn tijmsiroop met ui en bruine suiker, zo worden de werkzame stoffen uit de tijm opgenomen in een siroopachtige vloeistof zonder dat ik het kruid moet verhitten. Verhitten doe ik liever niet, omdat de essentiële oliën, de krachtpatsers in dit plantje, dan vervliegen. De suiker neemt het uiensap en de inhoudsstoffen van het kruid op. Je kunt aan dit recept desgewenst nog andere kruiden, zoals salie (Salvia officinalis) en hyssop (Hyssopus officinalis), toevoegen.

Wat heb je nodig?

1 ui
bruine suiker
tijm (vers of gedroogd)
glazen potje
zeefje
glas of extra glazen potje

Aan de slag!

Snij de ui in stukjes en neem hetzelfde gewicht aan suiker.
Neem een bosje tijm en snij deze ook fijn.
Meng tijm en ui.
In het potje doe je een laagje ui met tijm, laagje suiker, laagje ui met kruiden en weer een laagje suiker tot uienmengsel op zijn.
Je eindigt altijd met suiker.
Laat het potje 24 uur (buiten de koelkast) staan.
Na 24 uur zeef je het mengsel en heb je je eigen hoestsiroop.

Je kunt de siroop terug doen in het potje en je neemt af en toe een lepeltje tegen de hoest. Bewaar de siroop in de koelkast.

Let op: Tijm is een fantastisch kruid, maar geen vervanging voor medische zorg. Ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft is het belangrijk om eerst met een arts of verloskundige te overleggen voor je kruiden gebruikt.

Mierik - een pittige worteltje

Tue, 14 Oct 2025 17:25:51 GMT

Maak een romige mierikswortelcrème

Mierikswortel (Armoracia rusticana) is geen kruid dat je achteloos gebruikt. Ze prikkelt en opent je holtes. Eén haal van de rasp en je merkt het meteen: dit is een wortel met karakter. Juist daarom past mierikswortel zo goed in de koudere helft van het jaar, wanneer eten wat meer pit mag hebben. De mosterdglycosiden helpen ook bij de vertering van vettere machtige gerechten.

De naam zegt het al, van dit kruid gebruik je voornamelijk de wortel. De plant slaat daar haar kracht op. Wat je boven de grond ziet, is bescheiden. De wortel is stevig, wit en scherp en ze kan behoorlijk woekeren. Kijk dus goed of en waar je deze plant in je tuin parkeert.

Mierikswortel in de keuken

De scherpte van mierikswortel komt pas vrij wanneer je haar raspt. Op dat moment breken de cellen open en ontstaan vluchtige geur- en smaakstoffen. Dat verklaart ook waarom versgeraspte mierikswortel zoveel krachtiger is dan wat je in potjes koopt. Een kleine hoeveelheid is vaak al voldoende om een gerecht te laten spreken. Dat maakt mierikswortel tot een waardevolle wortel in een keuken die meebeweegt met het seizoen. De smaak is intens, maar kort: scherp bij de eerste hap, daarna fris en schoon. Precies die eigenschap maakt mierikswortel zo’n mooie tegenhanger van vettere of gerookte gerechten.

Eenvoudige mierikswortelcrème

Mierikswortel gebruik je altijd met mate. Niet om te overheersen, maar om te ondersteunen en in balans te brengen. Ze combineert bijzonder goed met gerookte vis (zoals zalm, forel of makreel), aardappelen, bieten en appel. Deze mierikswortelcrème maken we met yoghurt of crème fraîche. Als je een wat vollere smaak wil kun je ook mayonaise gebruiken.

Wat heb je nodig?

een verse mierikswortel
2–3 eetlepels crème fraîche
1 theelepel versgeraspte mierikswortel
een snufje zout
eventueel een kneepje citroensap
een fijne rasp
eventueel een keukenpapier of doek

Aan de slag!

Schil de mierikswortel dun, net als een wortel.
Rasp ongeveer een theelepel mierikswortel. Rasp alleen wat je nodig hebt, vers is echt het lekkerst, met een fijne rasp.
Meng de geraspte wortel met de crème fraîche, een snufje zout en een kneepje citroensap.
Bewaar ongeraspte mierikswortel in de koelkast, in een doek of papier gewikkeld. Zo blijft ze langer stevig.

Let op: mierikswortel is krachtig. Gebruik haar met mate, zeker bij een gevoelige maag of slijmvliezen. Verse mierikswortel verliest snel haar scherpte na raspen; rasp daarom altijd vlak voor gebruik.

Rozenbottels van de hondsroos: kracht en zachtheid uit de nazomer

Tue, 09 Sep 2025 14:55:42 GMT

Jam maken van de hondsroos

De zomer is nog voelbaar, maar de lucht verandert. Ochtenden worden koeler, het licht zachter. September is de maand waarin de natuur haar rijping laat zien. Vruchten kleuren dieper, zaden verharden, energie trekt zich langzaam terug.

In deze periode valt de rozenbottel op. Waar de roos in de zomer bloeit, laat zij in de nazomer en herfst haar vrucht zien. Stevig, felgekleurd en vol. De rozenbottel is geen subtiele verschijning. Ze vraagt om geplukt te worden.

Tijd om te plukken

Rozenbottels ontstaan na de bloei, wanneer de bloembladen zijn gevallen. Wat overblijft is de vrucht, gevuld met zaad. In september zijn ze meestal op hun mooist. Helder rood of oranje, stevig en glanzend. Ook de vorm van de bottel van de hondsroos vind ik sierlijker dan die van bijvoorbeeld de rimpelroos. Je vindt ze langs bosranden, in de duinen, in heggen of in tuinen. Pluk rozenbottels bij voorkeur op een droge dag. Ze mogen rijp zijn, maar nog stevig. Na de eerste nachtvorst worden ze zachter en zoeter, maar september is perfect om ze te verwerken en te bewaren.

Zelf rozenbotteljam maken

De rozenbottel dankt haar reputatie aan haar hoge gehalte aan vitamine C, al verdwijnt bij verhitting een groot deel daarvan. Rauw eten is mogelijk, maar vraagt aandacht: de zaadjes en fijne haartjes in de kern kunnen de keel irriteren. Daarom kies ik er meestal toch voor om er een jam of siroop van te maken. Ik hou van de smaak en het proces van bereiding. Een potje rozenbotteljam in de voorraadkast voelt als precies dat: iets meenemen van de nazomer richting herfst. Rozenbotteljam is heerlijk op brood, door yoghurt of als vulling in gebak. Een lepeltje door warme havermout op een herfstochtend is misschien wel mijn favoriet.

Wat heb je nodig?

250 gram rozenbottels
water
sap van 1/4 citroen
geleisuiker (hoeveelheid volgens verpakking)
schone gesteriliseerde potjes

Aan de slag!

Was de rozenbottels goed en verwijder steeltjes en eventuele bloemresten.
Snijd de bottels doormidden en maak schoon

Let op: rozenbottels bevatten fijne haartjes rond de zaadjes die bij inname kunnen irriteren. Je kunt ze vóór het koken verwijderen met een lepeltje of mesje. Kies je ervoor de bottels eerst te koken, zorg dan dat je het mengsel zorgvuldig zeeft.

Doe de schoongemaakte rozenbottels in een pan en voeg een klein laagje water toe.
Breng zachtjes aan de kook en laat de bottels gaar worden (ongeveer 20–30 minuten), tot ze uit elkaar vallen.
Pureer het mengsel of wrijf het door een zeef voor een gladde massa.
Weeg de pulp en voeg de juiste hoeveelheid geleisuiker toe.
Voeg het citroensap toe en breng opnieuw aan de kook.
Laat een paar minuten goed doorkoken, volgens de aanwijzingen op de suikerverpakking.
Giet de hete jam in schone, gesteriliseerde potjes, sluit direct af en laat afkoelen.

Italiaanse kruiden: zomer in geur en smaak

Tue, 12 Aug 2025 14:02:13 GMT

Zo maak je een kruidenzout met verse kruiden

De zomer nodigt uit tot buiten zijn. Tot koken met de ramen open, lange tafels, eenvoud op het bord. Of je nu in Italië bent of gewoon thuis: dit is het seizoen waarin kruiden bijna vanzelfsprekend onderdeel worden van het dagelijks leven.

Wat mij telkens weer raakt, is hoe overvloedig kruiden aanwezig zijn in het Italiaanse landschap. Tijm en oregano tussen het gras, salie in plantsoenen, rozemarijn die uitgroeit tot struiken waar je langs strijkt. Je hoeft ze alleen maar aan te raken om hun geur vrij te maken. Dáár begint het werken met kruiden: bij aandacht, niet bij potjes.

Sinds een aantal jaren koop ik nauwelijks nog gedroogde kruiden in de winkel. Ik droog wat ik tegenkom en gebruik, en verwerk dat in eenvoudige basisbereidingen zoals kruidenzout en kruidenolie. Niet ingewikkeld, wel doordacht. In dit blog leer ik je hoe je een kruidenzout maakt.

Italiaanse kruiden: eenvoudig, aromatisch en krachtig

Onder de noemer Italiaanse kruiden vallen verschillende planten die je vaak samen tegenkomt in de keuken:

salie
rozemarijn
basilicum
tijm
oregano
peterselie
knoflook

Het zijn kruiden die houden van zon en warmte. Dat proef je terug. Ze zijn sterk aromatisch doordat ze rijk zijn aan essentiële oliën: geurstoffen die niet alleen smaak geven, maar ook een ondersteunende werking hebben voor je gezondheid.

Zo gebruik ik:

salie graag bij een gevoelige keel of mond
rozemarijn om de ochtend energiek te beginnen
tijm als ik grieperig ben
oregano vanwege zijn zuiverende eigenschappen

Kruidenzout – zomer bewaren in laagjes

Kruidenzout is een van de meest toegankelijke manieren om verse kruiden te verwerken. Het vraagt weinig voorbereiding en is lang houdbaar. Het zout onttrekt vocht en conserveert de kruiden. Door het mengsel enkele weken te laten staan, krijgen geur en smaak de tijd om zich te verdiepen. Je gebruikt kruidenzout in soepen en sauzen, over geroosterde groenten of ovenschotels. En soms ook buiten de keuken: een schepje in een voetenbadje werkt heerlijk verkwikkend of ontspannend. Ik ben fan van rozemarijn om mezelf een oppepper te geven.

Wat heb je nodig?

Grof zeezout
Een flinke hand vol verse kruiden
Een schoon, droog potje

Aan de slag!

Verzamel verse kruiden (één soort of een combinatie) en hak ze fijn.
Strooi een laagje grof zeezout op de bodem van de pot.
Leg daarop een laagje kruiden.
Herhaal dit: zout – kruiden – zout – kruiden.
Eindig altijd met een laagje zout.
Zet de pot weg en laat het mengsel enkele weken rusten voordat je het gebruikt.

Let op: Let op: kruiden kunnen je gezondheid ondersteunen, maar zijn geen vervanging voor medische zorg. Ben je zwanger, geef je borstvoeding of gebruik je medicijnen, overleg dan altijd eerst met een arts of verloskundige voordat je kruiden toepast.

Zomerkruid lavendel in de keuken

Tue, 08 Jul 2025 14:29:40 GMT

Maak dadelballetjes met een vleugje lavendel

Juli is een maand van volle dagen. De zon is volop aanwezig, de avonden zijn lang en alles groeit nog even door. Het is ook een maand waarin het gemakkelijk is om over je eigen grenzen heen te gaan. Te laat naar bed, te veel plannen, te weinig pauze. Precies daar brengt lavendel balans.

Lavendel (lavandula angustifolia) bloeit wanneer de zomer op haar hoogtepunt is. Paarsblauw, geurend en onweerstaanbaar voor zowel bijen als mensen. Alleen al door langs een struik te lopen en de geur in je op te nemen, vertraag je vanzelf. Een bloempje plukken en stuk wrijven tussen je vingers maakt de geur nog wat intenser. Lavendel laat zich makkelijk drogen door een bosje te knippen en haar op de kop te hangen.

Lavendel als keukenkruid

Veel mensen kennen lavendel vooral van geurzakjes of olie. In de keuken wordt ze minder gebruikt, terwijl ze daar juist heel subtiel kan zijn. Het geheim zit in de dosering. Lavendel is geen kruid om royaal te strooien, maar om zorgvuldig toe te voegen.

Een klein beetje lavendel geeft een bloemige, bijna honingachtige toon en combineert prachtig met zoete smaken

Denk aan combinaties met cacao, noten, honing, citroen of vanille. Lavendel kun je ook prima toevoegen aan een theemelange. Voeg eens een paar bloemetjes toe aan een melange met citroenmelisse en kamille. Waarschijnlijk slaap je er heerlijk op.

Bliss balls met een vleugje lavendel

Deze bliss balls maak ik graag in de zomer. Ze zijn eenvoudig, voedend en je hoeft er niet voor aan te zetten. Ideaal voor een middagdip, een lange zomerdag of als klein rustmoment tussendoor. De subtiele smaak van lavendel in combinatie met kokos is heerlijk.

Wat heb je nodig?

150 g amandelen
8 medjouldadels
1 eetlepel honing
1 theelepel gedroogde lavendelbloemetjes (fijngewreven)
Een snufje zeezout
fijngehakte kokosrasp met gedroogde lavendelbloemetjes om de balletjes doorheen te rollen

Aan de slag!

Wrijf de gedroogde lavendelbloemen fijn met een vijzel.
Doe de amandelen, dadels, honing, lavendel en zeezout in de keukenmachine en maal glad tot een deeg.
Proef en stel zoetheid of kruidigheid eventueel bij.
Draai met licht vochtige handen kleine balletjes ter grootte van een walnoot.
Rol ze door de kokosrasp met lavendel
Laat de balletjes minimaal 30 minuten opstijven in de koelkast voor het serveren.

Let op: gebruik lavendel in de keuken altijd met mate en kies voor biologische lavendel.

Proost! Op de vlier

Tue, 10 Jun 2025 14:43:47 GMT

Zo maak je vlierbloesemchampagne

De gewone vlier (sambucus nigra) vind je op allerlei plekken in Nederland. In parken, in tuinen, bosranden, ik kwam haar zelfs in de duinen tegen. Ik vind haar mooi en lekker ruiken. Eind mei begint ze met bloeien, zeker tot in juni. Eigenlijk volgt ze de meidoorn op. Ik vind de vlier bijna net zo leuk. Je herkent de vlier in deze periode aan de witte vlakke schermvormige trossen met kleine witte bloempjes. Als je erlangs loopt ruik je haar kenmerkende zoete geur.

‘Vlierefluiten’ deze zomer

In september en oktober kun je de vruchten plukken. De vlier dankt het tweede deel van haar botanische naam aan de bijna zwarte (nigra) besjes die dan aan de trossen hangen. Sambucus is afgeleid van het Griekse woord ‘sambuke’ wat fluit betekent. Denk jij al aan flierefluiten? Van de jonge loten kun je fluitjes maken, zo kreeg ze dus het eerste deel van haar naam.

Veelzijdig in de keuken

Haar bloesem wordt vaak verwerkt tot siroop, maar je kunt er ook een heerlijke bubbel mee maken om de zomer te vieren. Je kunt de bloemschermen ook in een beslagje dopen en vervolgens frituren, zo heb je een lekkere snack. Lekker ‘vlierefluiten’ deze zomer dus. Laat wel voldoende bloemen aan de struik hangen, zodat de vogels en jij in het najaar nog kunnen genieten van de bessen. Deze verwerk je dan tot sap of jam.

Zo maak je vlierbloesemchampagne

Wat heb je nodig?

12 - 15 schermen
4 liter water
Suikersiroop van: 500 ml water + 500 gram suiker
1 bio Citroen (zest + sap)
2 el biologische appelciderazijn

Aan de slag!

Pluk 12-15 bloemschermen. Selecteer schermen zonder luizen. Pluk op een droge zonnige dag, liefst rond de middag.
Leg de bloemschermen op een doek of kleedje zodat eventuele beestjes eruit kunnen kruipen. Laat ze gerust even liggen. Niet te veel schudden, dan schudt je het stuifmeel uit de bloemen en het stuifmeel zorgt juist voor de lekkere smaak.
Maak ondertussen een suikersiroop van 500 ml water en 500 gram suiker. Dit doe je door het samen in een pannetje te verwarmen tot de suiker gesmolten is. Laat vervolgens afkoelen.
Pak een grote pan en vul deze met 4 liter water.
Knip de bloempjes van de groene takjes en doe ze samen met het zest en sap van 1 biologische citroen in de pan.
Voeg de suikersiroop en 2 eetlepels biologische appel(cider)azijn toe.
Laat 1 tot 2 dagen op het aanrecht staan.
Zeef de inhoud van de pan, zodat je alleen de vloeistof overhoudt.
Deze giet je met een trechter in een fles. Niet helemaal vol doen, want het gaat nog gisten, dus de druk in de fles bouwt op. Daarvoor is ruimte nodig.
Leg de flessen minimaal 10 dagen weg. Dagelijks even draaien om bezinksel te voorkomen. Na 10 dagen heb je een zachte bubbel (wij wilden niet langer wachten met het openen van de eerste fles) Als je vier weken geduld kunt hebben krijg je meer bruis.

Ik gebruik oude spa flessen, omdat ik enge verhalen heb gelezen en gehoord over ontploffende glazen flessen en de rommel die daarmee gepaard gaat. Je kunt ook mooie beugelflessen gebruiken. Hou dan goed in de gaten dat de druk in de fles niet te hoog wordt. Als je van veel bruis en bubbels houdt en weinig geduld hebt kun je nog een half theelepeltje gist in de fles doen voor je hem vult.

Let op: Als je siroop of champagne maakt knip je de individuele bloempjes af, zodat er zo weinig mogelijk steeltjes verwerkt worden. Naast de bittere smaak die de zoete smaak van de bloesem verpest, bevatten de groene delen een stofje wat niet zo gezond is. In de besjes vind je blauwzuur, daarom is het belangrijk om de bessen goed te koken bij het verwerken tot sap of jam om blauwzuurvergiftiging te voorkomen.

Verliefd op de meidoorn

Tue, 13 May 2025 05:59:06 GMT

Krachtig kruid voor het hart

Het was lente 2021 toen ik voor het eerst kennismaakte met de meidoorn. Ik las het boek 'Puur natuurlijk vrouw' van Anntje Peeters. In het hoofdstuk ‘kruiden voor de ziel’ stelt ze de meidoorn voor als koningin van het hart, waarmee ze verwijst naar de werking van bloesem, blad en bes. Mijn interesse is gewekt.

Een mooi element in het landschap

Niet veel later staan we met de camper in het zuiden van Limburg en zie ik overal meidoorn staan. We wandelen langs meidoornhagen die de weilanden omsingelen. Dichte hoge hagen met geurige witte bloesem. Ik vind ze prachtig. De dichte structuur en doornen vormen een ideale erfafscheiding. Ook fijn voor kleine vogels om in te nestelen. De eenstijlige meidoorn – ofwel crataegus monogyna - groeit normaal uit als struik, maar je treft haar ook aan als boom van 4-5 meter hoog. Als je haar als boom tegenkomt is ze meestal gesnoeid of staat ze in de duinen en heeft de zeewind haar zo gevormd.

Symbool van lente, bloei, vruchtbaarheid en seksualiteit

Op dit moment staat ze in bloei en zie ik haar overal. De kleine witte bloemen hebben een karakteristieke geur veroorzaakt door, onder andere, triethylamine (een aromatische amine). Het schijnt dat deze stof ook wordt teruggevonden in menselijk sperma en vaginale afscheiding. Misschien dat de meidoorn daarom gezien wordt als symbool van de lente, de bloei, vruchtbaarheid en seksualiteit. De witte bloesem staat voor maagdelijkheid en zuiverheid en werd door de Grieken en Romeinen gebruikt bij huwelijken.

Mijn eerste tinctuur

Zoals van veel planten kun je ook een thee zetten van meidoornbloesem en blad. Maar ze is veelzijdig in gebruik. Van meidoornbloesem maakte ik ooit mijn eerste tinctuur. Dit jaar maak ik haar weer. Je hebt wat geduld nodig om deze tinctuur te maken, maar het is de moeite waard en leuk om een keer te proberen. Ik ga de duinen in op zoek naar bloesem om een glazen potje mee te vullen. Thuis vul ik de pot met vodka en zet ik haar weg. Langzaam zullen de witte bloesems de vodka veranderen in een goudgeel drankje. In het najaar ga ik opnieuw de duinen in om bessen te plukken. Ik zeef de bloesemtinctuur en vul een kleiner potje met bessen die ik overgiet met deze tinctuur. De overige tinctuur giet ik in een flesje. Daarna nog een week of zes wachten en ze is klaar: mijn dubbele-meidoorn tinctuur. Nu kan ik drie keer per dag 20 druppeltjes in water innemen voor een gezond hart.

Let op: Meidoorn is een veilig kruid om langere tijd te gebruiken. Meidoorn accumuleert niet, dat betekent dat het zich niet ophoopt in het lichaam. Er zijn een aantal uitzonderingen. Bij hartklachten raadpleeg je uiteraard eerst een arts en begin je niet met meidoorntinctuur. Ook als je al medicatie gebruikt voor je hart of je bloeddruk is het niet verstandig om dit kruid zelfstandig te gebruiken. Ook goed om een arts te raadplegen als je zwanger bent, kind bent, een lage bloeddruk hebt of een acute hepatitis.

Smalle weegbree, een groene pleister

Tue, 08 Apr 2025 14:49:03 GMT

Maak je eigen pleister tijdens een wandeling

April nodigt uit om naar buiten te gaan. Lange wandelingen, handen in de tuin, kinderen spelen buiten. Het is ook de maand van kleine ongelukjes: een schaafplek, een sneetje, een opengehaalde nagelriem. Niets groots, wel ongemakkelijk.

Dat is het fantastisch als je een smalle weegbree (plantago lanceolata) op je pad vindt. Je vindt haar langs paden, op grasvelden, tussen stoeptegels. Weegbree groeit waar gelopen wordt. Waar geleefd wordt. Dat is geen toeval, maar precies haar kwaliteit.

Maak een weegbreepleister

Weegbree staat al eeuwen bekend om haar wondhelende en verzachtende eigenschappen. Het blad is stevig, vezelrijk en bevat slijmstoffen die de huid ondersteunen bij herstel. Door de huid te beschermen, te verkoelen en rust te geven.

Wat ik zo bijzonder vind aan weegbree, je hoeft niet per se iets van haar te maken. Je plukt haar gewoon onderweg op het moment dat je haar nodig hebt

Het maken van een pleister is misschien wel de meest directe toepassing van weegbree. Eenvoudig, effectief en perfect passend bij het voorjaar. Het lange stevige blad met lange parallel lopende nerven is stevig genoeg om eenvoudig om je vinger te knopen. Het blad beschermt de wond, verzacht en helpt vuil buiten te houden. Tijdens een wandeling is dit vaak al voldoende om verder te kunnen, zonder gedoe.

Wat heb je nodig?

Een weegbreeplant

Aan de slag

Pluk een schoon, gaaf weegbreeblad.
Kneus het blad tussen je vingers of rol het even op tot het sap vrijkomt.
Leg het blad op de schaafplek, snee of geïrriteerde huid.
Bind het vast met een doek, pleister of stukje stof. Of knoop het blad om een vinger.

Let op: pluk weegbree op schone plekken en gebruik alleen bij oppervlakkige wondjes.

Zo kun je berkensap zelf tappen

Tue, 11 Mar 2025 15:17:25 GMT

Tap een beetje om te proeven, maar gebruik liever thee van het blad als kuur

In het vroege voorjaar komt bij veel bomen de sapstroom weer op gang. Zo ook bij de berk. Het water en de voedingsstoffen die de boom nodig heeft om blad te vormen, bewegen zich van wortel naar kruin. Die beweging is soms zelfs hoorbaar. Als je je oor tegen de stam van een berk legt, hoor je het zachte ruisen en suizen. Ik vind dat moment magisch. De boom ontwaakt uit haar winterslaap. En ergens voelt dat ook voor mij zo.

Zo herken je de berk

De ruwe berk (betula pendula) groeit vrijwel overal in Nederland. Het is een veelvoorkomende soort in loofbossen en op arme gronden. Je vindt de boom ook in parken, tuinen of als solitaire boom op heidevelden. De stam en dikkere takken hebben een kenmerkende witte bast met donkere vlekken, haar slanke takken kunnen wat hangen en de blaadjes zijn eirond tot ruitvormig.

Bescherm de boom

Berkensap kun je tappen om vers te drinken. Je kunt het ook inkoken tot een siroop, vergelijkbaar met esdoornsiroop, maar daarvoor zijn grote hoeveelheden sap nodig. Dat past minder bij een respectvolle omgang met de boom. Wie berkensap oogst, doet dat altijd bescheiden en zorgvuldig . Boor nooit een gat in de stam. Dat is onnodig en kan de boom verzwakken of beschadigen.

Zo tap je een glaasje eigen berkensap met respect voor de boom

Een boomvriendelijke manier om berkensap te oogsten is via een jonge tak. Berkensap tap je in het vroege voorjaar, meestal van maart tot april, vóórdat de bladeren verschijnen. Tap nooit grote hoeveelheden. Probeer het eens uit, maar altijd met mate.

Aan de slag!

Kies een gezonde, stevige berk.
Snijd met een schoon (snoei)mes een klein, schuin stukje van een dunne tak.
Je ziet het sap vrijwel meteen gaan druppelen.
Buig de tak voorzichtig omlaag en schuif het uiteinde in een flesje.
Zorg dat de tak niet breekt en bevestig het flesje aan de boom (bijvoorbeeld met een beugelflesje of een stukje touw).
Laat het sap rustig druppelen. Na ongeveer een dag heb je een klein flesje geoogst. Haal het flesje daarna weg; de tak veert terug en de wond sluit vanzelf.

Een boomvriendelijker alternatief

Berkensap bevat stoffen die de boom gebruikt om te groeien. Veel mensen gebruiken het in het voorjaar als onderdeel van een periode van lichtheid en aandacht. Wie de boom liever niet belast, kan later in het voorjaar kiezen voor een infusie van berkenblad. Het jonge blad leent zich hier goed voor en is een milde manier om met de berk te werken. Je kunt het vers gebruiken of gedroogd blad inzetten.

Let op: Werk altijd met respect voor bomen en planten. Oogst alleen wat je nodig hebt en kies gezonde, schone plekken. Gebruik berk en andere wilde planten met aandacht, zeker wanneer je zwanger bent, borstvoeding geeft of medicijnen gebruikt. Raadpleeg bij twijfel altijd een deskundige.

5 redenen om brandnetel in je tuin te planten

Tue, 11 Feb 2025 15:01:40 GMT

Groot (Urtica dioica) of klein (urtica urens), allebei zeer nuttig!

Vroeger zag ik brandnetel als een onkruid. Ik herinner me het helpen met onkruid wieden in de tuin als kind. Een fijne bezigheid. Vind ik nog steeds, maar naar het fenomeen onkruid kijk ik nu wat anders. Tuurlijk zijn er af en toe nog spontane gasten in mijn tuin die ik liever niet op de plek zie waar ze zich geworteld hebben. Een tijdje liet ik ze staan in de overtuiging dat onkruid niet bestaat. Inmiddels heb ik daarin wat balans ontdekt. Die plantjes op de verkeerde plek trek ik er toch uit om meer ruimte te geven aan mijn andere planten of ik verplaats ze naar een plek waar ik ze wel graag zie. Zo heb ik een aantal brandnetels de afgelopen jaren verzameld in een brandnetelhoekje. Daarmee heb ik haar tot een echte tuinplant gepromoveerd. Dat verdient ze, want de brandnetel is echt een topplant. In dit blog leg ik je uit waarom.

1. Brandnetel zit bomvol vitaminen en mineralen

Brandnetel wordt al eeuwen gebruikt om haar helende eigenschappen. Het plantje is namelijk rijk aan voedingsstoffen. Het blad kun je op dezelfde manier bereiden als spinazie. Rauw is overigens niet aan te raden, omdat de brandharen zullen prikken in je mond. Gebruik de toppen, de jonge blaadjes. Let wel op waar je plukt. Als het op een honden uitlaatplek lijkt, zoek dan nog even verder. Roerbakken of verwerken in een quiche of een soep kan heel goed. Als je soep maakt, voeg dan op het laatst de brandneteltoppen toe, dan krijg je een mooie groene soep. Ook het zaad van de brandnetel kun je licht roosteren en aan je granola toevoegen of over een salade sprenkelen. Oogst ze als ze nog groen zijn.

2. Brandnetel zuivert je lichaam

Brandnetel is bloedzuiverend. Het ondersteunt je nieren, lever en darmen bij hun werking. Brandnetelthee is goed voor je immuunsysteem, kan pijn verlichten, allergieën verminderen én het werkt vocht afdrijvend. Brandnetel versterkt ook je bijnieren en biedt zo hulp in stressvolle tijden. Echt een supertheetje dus. Je kunt thee maken van vers of gedroogd blad . Maar je kunt er ook een ijsthee van maken, een geconcentreerd drankje van dit superkruid.

3. Brandnetel verwent je haar, huid en nagels

De bloedzuiverende werking van brandnetel heeft ook als effect dat je huid zal stralen, je haar gaat glanzen en je nagels zullen versterken. Dat gebeurt natuurlijk niet meteen na het drinken van één kopje. Om profijt te hebben van de werking van kruiden gebruik je het langere tijd regelmatig.

4. Brandnetel is een waardplant voor verschillende vlinders

Een waardplant is een plant die zorgt voor voedsel voor specifieke soorten. De plant is noodzakelijk voor de groei en ontwikkeling van een insect of vlinder. Vlinders als de dagpauwoog, de atalanta en de kleine vos kunnen niet zonder de brandnetel. Ze leggen hun eitjes op de plant en als de rupsen uit hun eitjes zijn gekropen eten ze van het blad. Het blad is eiwitrijk, waardoor de rupsen snel groeien en uiteindelijk ontpoppen tot vlinders. Wil jij meer vlinders in je tuin? Brandnetels planten dus.

5. Brandnetel is voeding voor andere planten in je tuin

Wat brandnetel voor mensen doet, doet het plantje ook voor de andere planten in je tuin. Je kunt er brandnetelgier van maken, maar het is makkelijker om de brandnetel als mulch om je planten heen te leggen. Knip de toppen van de planten en knip ze wat kleiner, dat bevordert het verteringsproces. Heb je ijsthee over? Geef dit dan aan je planten, liever niet te koud, ze zullen je dankbaar zijn.

Brandnetelijsthee recept

Gebruik 10 gram gedroogd kruid, en ja dat is best veel als je het vergelijkt met een theezakje. Als je geen klein weegschaaltje hebt gebruik je 7 eetlepels. Overgiet de brandnetel met een liter kokend water. Laat minimaal vier uur staan. Vervolgens zeef je de thee, knijp daarbij de kruiden goed uit en bewaar de ijsthee in een glazen fles in de koelkast. Je kunt de ijsthee 2 tot 3 dagen bewaren.

Eén grote familie

Redenen genoeg om brandnetel in je tuin te planten. Maar hoe kom je eraan als je ze nog niet in je tuin hebt gevonden? In de wereld komen meer dan 500 soorten brandnetel voor. Allemaal lid van de brandnetelfamilie, oftewel Urticaceae. In Nederland vinden we vooral de grote brandnetel ( Urtica dioica ) en de kleine brandnetel ( Urtica urens ). De werking is nagenoeg hetzelfde, maar de planten zijn wel degelijk verschillend. De grote brandnetel vermeerdert ondergronds via wortelstokken en de kleine brandnetel is een eenjarige plant die vermeerder via zaad. Heb jij nog geen brandnetel in je tuin? Neem dan een stekje uit de berm van de grote of strooi wat zaad van de kleine in je tuin. Heb je geen tuin? In een pot op je balkon groeien ze ook prima.

Lief voor je lever met paardenbloem

Tue, 14 Jan 2025 15:07:55 GMT

Thee van paardenbloem ondersteunt de lever

Na periodes van overvloed vraagt het lichaam vaak om lichtheid. Minder prikkels, eenvoudiger eten, meer ruimte voor vertering. Paardenbloem is een kruid dat daarbij op een zachte en natuurlijke manier kan ondersteunen. De paardenbloem (Taraxacum officinale) groeit bijna overal: langs paden, in tuinen, tussen stoeptegels. Ze is wereldwijd te vinden en al eeuwenlang in gebruik. In periodes waarin het lichaam behoefte heeft aan ondersteuning, werk ik graag met de gedroogde wortel.

Bitter als richtingaanwijzer

Paardenbloem bevat vooral bitterstoffen en melksap. Bitterstoffen staan bekend om hun ondersteunende werking op de spijsvertering en worden traditioneel ingezet om de leverfunctie te activeren en de galproductie te stimuleren. Daarnaast werkt paardenbloem vochtafdrijvend, wat haar ook haar volkse bijnamen (pisbloem om een voorbeeld te noemen) heeft gegeven. Naast deze bitterstoffen bevat de plant mineralen en vitaminen, wat haar tot een waardevol en compleet kruid maakt binnen een nuchtere, dagelijkse toepassing.

Een veelzijdige plant

Paardenbloem is een van de meest veelzijdige kruiden die we hier hebben. De hele plant is bruikbaar. Bloem en blad oogst je bij voorkeur in het voorjaar, de wortel oogst je in het najaar, wanneer de kracht van de plant zich in de wortels heeft teruggetrokken.

Je kunt paardenbloem verwerken in soepen en salades, eten als groente of gebruiken als basis voor een pesto. Van blad, bloem en wortel kun je thee zetten. De geroosterde wortel wordt ook wel gebruikt als koffie-alternatief. Ook wijn en siroop behoren tot de mogelijkheden.

Het is een plant die uitnodigt tot experimenteren, zonder ingewikkeld te worden.

Thee van paardenbloem

Wanneer ik mijn lichaam extra wil ondersteunen, zet ik thee van blad en wortel. Ik werk daarbij met gedroogd materiaal, dat ik altijd op voorraad heb.

Ik gebruik:

1 eetlepel gedroogd blad
1 theelepel gedroogde wortel

Dit overgiet ik met 1 liter water dat net van de kook is en laat het 10 tot 15 minuten trekken. Gedurende de dag drink ik hier twee tot drie kopjes van.

Let op: Paardenbloem is een relatief veilige en goed herkenbare plant, maar voorzichtigheid blijft belangrijk. Bij een maagzweer of gevoeligheid voor het melksap is gebruik af te raden.

aa9e8808

3 Redenen waarom ik voorzichtig ben met wildplukken

Ook als herborist

1. Natuurgebieden zijn kwetsbaar

2. Dieren kunnen niet online kruiden bestellen

3. Niet overal vind je schone plekken om te plukken

Af en toe een beetje wildplukken mag best

Eetbare bloemen zaaien

Voor jezelf én voor de bijen

1. Goudsbloem (Calendula)

2. Driekleurig viooltje

3. Oostindische kers

4. Echte kamille

5. Korenbloem

�� Begin gewoon

Wil je hier dieper in duiken?

Daslook

Het wilde knoflookblad in de lente, maak er een daslookboter mee.

Recept: daslookboter

Laat de paardenbloem maar staan.

En maak er een eenvoudige lenteboter van.

Paardenbloemboter met sinaasappel

Wat heb je nodig?

Aan de slag!

Kan het lokaler? Energetisch reinigen van je huis

Kruiden van Nederlandse bodem als alternatief voor witte salie

Over witte salie

Lokale kruiden voor een voorjaarsreiniging

Rozemarijn (Salvia rosmarinus)

Echte salie (Salvia officinalis)

Tijm (Thymus vulgaris)

Over kan het lokaler

Koude handen en voeten? – Rozemarijn verwarmt van binnen én buiten

Maak je eigen rozemarijnolie ﻿

Een kruid dat warmte brengt

Maak je eigen rozemarijnolie

Kruiden van eigen bodem die je tijdens de feestdagen overeind houden

Eerste hulp bij ongemakken tijdens de feestdagen

Grieperig? Tijm biedt hulp

Maak je eigen tijmsiroop

Krachtig keukenkruid

Maak je eigen tijmsiroop

Mierik - een pittige worteltje

Maak een romige mierikswortelcrème

Mierikswortel in de keuken

Eenvoudige mierikswortelcrème

Rozenbottels van de hondsroos: kracht en zachtheid uit de nazomer

Jam maken van de hondsroos

Tijd om te plukken

Zelf rozenbotteljam maken

Italiaanse kruiden: zomer in geur en smaak

Zo maak je een kruidenzout met verse kruiden

Italiaanse kruiden: eenvoudig, aromatisch en krachtig

Kruidenzout – zomer bewaren in laagjes

Zomerkruid lavendel in de keuken

Maak dadelballetjes met een vleugje lavendel

Lavendel als keukenkruid

Bliss balls met een vleugje lavendel

Proost! Op de vlier

Zo maak je vlierbloesemchampagne

‘Vlierefluiten’ deze zomer

Veelzijdig in de keuken

Zo maak je vlierbloesemchampagne

Wat heb je nodig?

Aan de slag!

Verliefd op de meidoorn

Krachtig kruid voor het hart

Een mooi element in het landschap

Symbool van lente, bloei, vruchtbaarheid en seksualiteit

Mijn eerste tinctuur

Smalle weegbree, een groene pleister

Maak je eigen pleister tijdens een wandeling

Maak een weegbreepleister

Zo kun je berkensap zelf tappen

Tap een beetje om te proeven, maar gebruik liever thee van het blad als kuur

Zo herken je de berk

Bescherm de boom

Zo tap je een glaasje eigen berkensap met respect voor de boom

Een boomvriendelijker alternatief

5 redenen om brandnetel in je tuin te planten

Maak je eigen rozemarijnolie