Zo kun je berkensap zelf tappen
Tap een beetje om te proeven, maar gebruik liever thee van het blad als kuur
In het vroege voorjaar komt bij veel bomen de sapstroom weer op gang. Zo ook bij de berk. Het water en de voedingsstoffen die de boom nodig heeft om blad te vormen, bewegen zich van wortel naar kruin. Die beweging is soms zelfs hoorbaar. Als je je oor tegen de stam van een berk legt, hoor je het zachte ruisen en suizen. Ik vind dat moment magisch. De boom ontwaakt uit haar winterslaap. En ergens voelt dat ook voor mij zo.
Zo herken je de berk
De ruwe berk (betula pendula) groeit vrijwel overal in Nederland. Het is een veelvoorkomende soort in loofbossen en op arme gronden. Je vindt de boom ook in parken, tuinen of als solitaire boom op heidevelden. De stam en dikkere takken hebben een kenmerkende witte bast met donkere vlekken, haar slanke takken kunnen wat hangen en de blaadjes zijn eirond tot ruitvormig.
Bescherm de boom
Berkensap kun je tappen om vers te drinken. Je kunt het ook inkoken tot een siroop, vergelijkbaar met esdoornsiroop, maar daarvoor zijn grote hoeveelheden sap nodig. Dat past minder bij een respectvolle omgang met de boom. Wie berkensap oogst, doet dat altijd bescheiden en zorgvuldig. Boor nooit een gat in de stam. Dat is onnodig en kan de boom verzwakken of beschadigen.
Zo tap je een glaasje eigen berkensap met respect voor de boom
Een boomvriendelijke manier om berkensap te oogsten is via een jonge tak. Berkensap tap je in het vroege voorjaar, meestal van maart tot april, vóórdat de bladeren verschijnen. Tap nooit grote hoeveelheden. Probeer het eens uit, maar altijd met mate.
Aan de slag!
- Kies een gezonde, stevige berk.
- Snijd met een schoon (snoei)mes een klein, schuin stukje van een dunne tak.
- Je ziet het sap vrijwel meteen gaan druppelen.
- Buig de tak voorzichtig omlaag en schuif het uiteinde in een flesje.
- Zorg dat de tak niet breekt en bevestig het flesje aan de boom (bijvoorbeeld met een beugelflesje of een stukje touw).
- Laat het sap rustig druppelen. Na ongeveer een dag heb je een klein flesje geoogst. Haal het flesje daarna weg; de tak veert terug en de wond sluit vanzelf.
Een boomvriendelijker alternatief
Berkensap bevat stoffen die de boom gebruikt om te groeien. Veel mensen gebruiken het in het voorjaar als onderdeel van een periode van lichtheid en aandacht. Wie de boom liever niet belast, kan later in het voorjaar kiezen voor een infusie van berkenblad. Het jonge blad leent zich hier goed voor en is een milde manier om met de berk te werken. Je kunt het vers gebruiken of gedroogd blad inzetten.
Let op: Werk altijd met respect voor bomen en planten. Oogst alleen wat je nodig hebt en kies gezonde, schone plekken. Gebruik berk en andere wilde planten met aandacht, zeker wanneer je zwanger bent, borstvoeding geeft of medicijnen gebruikt. Raadpleeg bij twijfel altijd een deskundige.
